Μια νέα παγκόσμια έρευνα κυκλοφόρησε. Η Κύπρος βρέθηκε στη θέση 42 — με σκορ 42 στα 100 — σε έναν δείκτη που μετρά πόσο φιλόξενο είναι το επιχειρηματικό περιβάλλον για τις γυναίκες. Πρωτιά κατέκτησε η Νέα Ζηλανδία με σκορ 82, ακολουθούν η Μολδαβία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Και η Κύπρος; Κάπου στη μέση. Αλλά “καλύτερη από την Ελλάδα”, οπότε εντάξει.
Αυτό, φαίνεται, αρκεί.
Η έρευνα της iSelect εξέτασε δείκτες όπως η ισότητα των φύλων, η γυναικεία ιδιοκτησία επιχειρήσεων, η αυτοαπασχόληση, η νέα επιχειρηματική δραστηριότητα και οι κοινωνικές αντιλήψεις για τη γυναικεία ηγεσία. Τα αποτελέσματα για την Κύπρο είναι αποκαλυπτικά — όχι γιατί είναι καταστροφικά, αλλά γιατί αποτυπώνουν μια χώρα που ακριβώς δεν είναι ούτε εδώ ούτε εκεί.
Μόνο το 30% των επιχειρήσεων έχουν γυναικεία ιδιοκτησία. Η γυναικεία αυτοαπασχόληση αγγίζει ένα αδύναμο 8,3%. Αντίθετα, η “επιχειρηματική πυκνότητα” — δηλαδή ο αριθμός νέων επιχειρήσεων ανά 1.000 κατοίκους — είναι εντυπωσιακά υψηλή: 12,8 νέες επιχειρήσεις ανά 1.000 άτομα. Αυτός ο αριθμός είναι αυτός που σώζει τη θέση μας στη συνολική κατάταξη. Χωρίς αυτόν, η εικόνα θα ήταν σαφώς χειρότερη.
Με άλλα λόγια: κάποιοι και κάποιες ξεκινούν επιχειρήσεις. Αλλά αυτές οι επιχειρήσεις σε πολύ μεγάλο βαθμό δεν ανήκουν σε γυναίκες. Και εκείνες που επιλέγουν να επιχειρηματολογήσουν, το κάνουν σε ένα περιβάλλον που δεν τις υποστηρίζει ενεργά.
Το unpopular opinion που θέλω να πω είναι το εξής: δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα, επειδή δεν συγκινεί κανέναν.
Όχι γιατί δεν υπάρχουν άνθρωποι που νοιάζονται. Υπάρχουν. Γυναίκες που αγωνίζονται, που χτίζουν, που αποδεικνύουν καθημερινά ότι μπορούν — παρά τα εμπόδια, όχι χάρη στο σύστημα. Αλλά ο δημόσιος διάλογος, η πολιτική βούληση, η ευαισθησία των θεσμών; Εκεί βρίσκεται το κενό.
Μια έρευνα δημοσιεύεται. Γίνεται ένα άρθρο. Κάποιος το μοιράζεται στα social media. Και μετά; Η ζωή συνεχίζεται ακριβώς όπως πριν.
Παγκοσμίως, τα στοιχεία είναι ξεκάθαρα και απογοητευτικά: οι γυναίκες κατείχαν μόλις το 32,4% των θέσεων ανώτερης διοίκησης το 2023 — και το ποσοστό αυτό ανέβηκε οριακά στο 33,5% το 2024. Ένα χρόνο πρόοδο, μία ποσοστιαία μονάδα. Με αυτούς τους ρυθμούς, η ισότητα είναι μαθηματικά αδύνατη στο ορατό μέλλον.
Και στην Κύπρο ο χρόνος κινείται ακόμη πιο αργά. Γιατί εδώ δεν έχουμε ούτε καν τη συνείδηση του προβλήματος ως εθνική προτεραιότητα.
Η αλήθεια είναι πως η Κύπρος δεν υστερεί επειδή οι γυναίκες δεν είναι ικανές. Υστερεί επειδή το σύστημα — οικονομικό, κοινωνικό, πολιτισμικό — δεν έχει σχεδιαστεί με γνώμονα την ισότιμη συμμετοχή τους. Οι γυναίκες είναι αρκετά φιλόδοξες. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται στη φιλοδοξία. Βρίσκεται στα δομικά εμπόδια που αυτή η φιλοδοξία πρέπει να ξεπεράσει: η έλλειψη χρηματοδότησης για γυναικείες επιχειρήσεις, τα στερεότυπα στις αίθουσες συνεδριάσεων, η ανισόρροπη κατανομή του φόρτου της φροντίδας, η απουσία mentoring και δικτύωσης που θεωρείται αυτονόητη για τους άντρες.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό — και που με βασανίζει — δεν είναι αν μπορεί η Κύπρος να γίνει μια από τις “καλές χώρες” για τις γυναίκες στις επιχειρήσεις. Μπορεί. Αλλά θέλει;
Θέλει η πολιτεία να επενδύσει σε ουσιαστικές πολιτικές και όχι σε συμβολικές χειρονομίες; Θέλει ο επιχειρηματικός κόσμος να ανοίξει πραγματικά τις πόρτες του — στα boards, στα επενδυτικά κεφάλαια, στις αποφάσεις; Θέλει η κοινωνία να αναθεωρήσει την αφήγηση που βλέπει τη γυναίκα-επιχειρηματία ως εξαίρεση και όχι ως κανόνα;
Γιατί αν η απάντηση σε όλα αυτά παραμένει ένα βολικό “θα δούμε”, τότε το 42 δεν είναι απλώς ένα σκορ. Είναι μια επιλογή.
Και η πιο unpopular αλήθεια απ’ όλες; Ότι σε μια χώρα που βαθμολογείται με 42 στα 100 για τις γυναίκες στις επιχειρήσεις, το πιο σύνηθες σχόλιο είναι “τουλάχιστον είμαστε καλύτερα από την Ελλάδα”. Όταν ο πήχης μας είναι ο γείτονας και όχι η αριστεία, έχουμε ήδη αποφασίσει ότι το 42 είναι αρκετό.
