Πρώτη κάθοδος Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στο νησί μετά από 16 χρόνια, με ιδιωτικό δείπνο, κοινή συνάντηση των δύο ηγετών και μία μεγάλη προσδοκία στο βάθος: την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Δεκαέξι χρόνια. Τόσα πέρασαν από την τελευταία φορά που Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ πάτησε το πόδι του στην Κύπρο. Ήταν ο Φεβρουάριος του 2010, ο Ban Ki-moon συναντούσε τους τότε ηγέτες Δημήτρη Χριστόφια και Derviş Eroğlu, και το Κυπριακό έμοιαζε, για μία ακόμη φορά, να βρίσκεται «σε κρίσιμο σταυροδρόμι».
Στις 27 Ιουλίου, ο António Guterres φτάνει στη Λευκωσία. Και αυτή τη φορά, το σταυροδρόμι μπορεί πράγματι να είναι κρίσιμο.
Τι ανακοινώθηκε
Ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα, Stéphane Dujarric, επιβεβαίωσε από τη Νέα Υόρκη ότι ο António Guterres θα πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στην Κύπρο από τις 27 έως τις 29 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο της αποστολής Καλών Υπηρεσιών του ΟΗΕ για το Κυπριακό.
Ο Γενικός Γραμματέας δεν έρχεται μόνος. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Πολίτη, που επικαλείται πληροφορίες του ΚΥΠΕ, θα συνοδεύεται από τους δύο Αναπληρωτές Γενικούς Γραμματείς, Rosemary DiCarlo και Jean-Pierre Lacroix, ενώ στο νησί θα βρίσκεται και η Προσωπική του Απεσταλμένη για το Κυπριακό, María Ángela Holguín. Με άλλα λόγια: όλη η ηγετική ομάδα του ΟΗΕ για το Κυπριακό, ταυτόχρονα, στη Λευκωσία.
Το πρόγραμμα, ημέρα προς ημέρα
Δευτέρα 27 Ιουλίου. Ο Guterres φτάνει στο νησί το βράδυ.
Τρίτη 28 Ιουλίου. Η γεμάτη μέρα. Στις 10:30 το πρωί συναντά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και στις 11:45 τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Tufan Erhürman, χωριστά. Το μεσημέρι καταθέτει στεφάνι στο μνημείο των πεσόντων ειρηνευτών έξω από το Λήδρα Πάλας και νωρίς το απόγευμα επισκέπτεται το ανθρωπολογικό εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων, μια στάση με βαρύ συμβολισμό, σε ένα από τα λίγα πεδία όπου οι δύο κοινότητες συνεργάζονται αδιάλειπτα εδώ και χρόνια.
Ακολουθούν συναντήσεις με τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών, τους επικεφαλής των δικοινοτικών Τεχνικών Επιτροπών και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών.
Και το βράδυ, το πιο ενδιαφέρον ραντεβού: ιδιωτικό δείπνο του Guterres με τους δύο ηγέτες μαζί, στην οικία του Ειδικού του Αντιπροσώπου στην Κύπρο, μακριά από κάμερες και μικρόφωνα. Το δείπνο δεν θα καλυφθεί από τα ΜΜΕ. Ό,τι ειπωθεί εκεί, θα το μάθουμε, αν το μάθουμε, από τα αποτελέσματά του.
Τετάρτη 29 Ιουλίου. Το πρωί, κοινή συνάντηση των τριών στα γραφεία της Αποστολής Καλών Υπηρεσιών, στην ελεγχόμενη από τον ΟΗΕ περιοχή του παλιού αεροδρομίου Λευκωσίας. Θα ακολουθήσει συνέντευξη Τύπου του Γενικού Γραμματέα, εκεί θα κριθεί αν η επίσκεψη φέρνει ανακοινώσεις ουσίας ή απλώς καλές προθέσεις. Στη συνέχεια, αναχώρηση.
Πώς φτάσαμε εδώ
Η επίσκεψη δεν έρχεται από το πουθενά. Έρχεται στην κορύφωση μιας κινητικότητας που καταγράφεται στο Κυπριακό εδώ και μήνες, της πιο ουσιαστικής από το ναυάγιο του Κραν Μοντανά το 2017.
Ο κρίσιμος σταθμός ήταν ο Οκτώβριος του 2025, όταν ο Tufan Erhürman εξελέγη Τουρκοκύπριος ηγέτης. Η πρώτη του συνάντηση με τον Νίκο Χριστοδουλίδη έγινε σε εμφανώς θετικό κλίμα, με άμεση ενεργοποίηση των διαπραγματευτών των δύο πλευρών. Ακολούθησε σειρά τακτικών συναντήσεων των δύο ηγετών στη νεκρή ζώνη, με συγκλίσεις σε Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, από ζητήματα κοινωνίας των πολιτών και θρησκευτικών λειτουργιών μέχρι οικονομική συνεργασία.
Ο δηλωμένος στόχος, όπως τον έχει διατυπώσει επανειλημμένα η ελληνοκυπριακή πλευρά, είναι η σύγκληση διευρυμένης διάσκεψης εντός του καλοκαιριού του 2026, η οποία θα ανακοινώσει την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν. Λίγες μέρες πριν από την επίσκεψη, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης προανήγγειλε «νέες ειδήσεις» για το Κυπριακό, συνδέοντας την πρόοδο και με τον ενεργότερο ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπάρχει και ένα ακόμη στοιχείο που δίνει βάρος στο ταξίδι: το ημερολόγιο του ίδιου του Guterres. Η θητεία του ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026. Αν θέλει να αφήσει αποτύπωμα στο Κυπριακό, ένα ζήτημα με το οποίο ασχολήθηκε προσωπικά όσο λίγοι προκάτοχοί του, το παράθυρο κλείνει.
Τι θα κρίνει την επιτυχία
Ας είμαστε ειλικρινείς: επισκέψεις υψηλών αξιωματούχων στην Κύπρο έχουμε δει πολλές. Ιστορικές χειραψίες, θερμές δηλώσεις, «παράθυρα ευκαιρίας» που έκλεισαν αθόρυβα. Η επιφυλακτικότητα δεν είναι κυνισμός εδώ, είναι εμπειρία.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν η επίσκεψη είναι σημαντική. Είναι. Το ερώτημα είναι τι θα ανακοινωθεί την Τετάρτη 29 Ιουλίου στη συνέντευξη Τύπου: ημερομηνία και πλαίσιο για τη διευρυμένη διάσκεψη, ή μια ακόμη έκκληση για «συνέχιση των προσπαθειών»;
Η απάντηση θα φανεί σε εννέα μέρες. Μέχρι τότε, η Κύπρος επιτρέπεται να ελπίζει. Με μέτρο, αλλά να ελπίζει.
