Ο Οκτώβριος είναι ο μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού. Μια καλή αφορμή να μιλήσουμε για την πρόληψη, για όσα ήδη μας προσφέρονται και για το πόσο μπορεί να μετρήσει ένα μικρό βήμα.
Κάθε Οκτώβριο τα κτίρια φωτίζονται ροζ και οι κορδέλες γεμίζουν τα πέτα. Πίσω από τα σύμβολα, όμως, υπάρχει κάτι πολύ πιο απλό και πολύ πιο προσωπικό: η φροντίδα που αξίζει κάθε γυναίκα να δίνει όχι μόνο σε όσους αγαπά αλλά και στον εαυτό της.
Συχνά η φροντίδα για τους άλλους έρχεται πρώτη και η δική μας μένει για «όταν βρεθεί χρόνος». Ο φετινός Οκτώβριος είναι μια αφορμή να τον βρούμε.
Γιατί έχει τόση σημασία
Γιατί ο καρκίνος του μαστού αφορά πολλές από εμάς. Σύμφωνα με στοιχεία του Αρχείου Καρκίνου, που παρέθεσε πρόσφατα ο Υπουργός Υγείας, είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες στην Κύπρο: 3.557 περιστατικά σε μία δεκαετία, το 34,2% όλων των καρκίνων στις γυναίκες.
Και γιατί η έγκαιρη διάγνωση κάνει πραγματικά τη διαφορά. Στην Κύπρο, το ποσοστό πενταετούς επιβίωσης έχει καταγραφεί στο 93%. Πίσω από αυτόν τον αριθμό βρίσκονται χιλιάδες γυναίκες που διαγνώστηκαν νωρίς, θεραπεύτηκαν και συνεχίζουν τη ζωή τους.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, η μαστογραφία μπορεί να εντοπίσει έναν καρκίνο τρία με τέσσερα χρόνια πριν εμφανιστεί οποιοδήποτε σύμπτωμα. Αυτό σημαίνει περισσότερες πιθανότητες για πλήρη ίαση και, συχνά, για πιο ήπια θεραπεία.
Τα εργαλεία υπάρχουν, και είναι κοντά μας
Η Κύπρος έχει επενδύσει σημαντικά στην πρόληψη. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που δημοσιοποιήθηκαν αυτόν τον μήνα, έχει τη δεύτερη υψηλότερη διαθεσιμότητα μαστογράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με 6,9 μηχανήματα ανά 100.000 κατοίκους. Από το 2019, μάλιστα, κανένα άλλο κράτος μέλος δεν ενίσχυσε τον εξοπλισμό του όσο η Κύπρος.
Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι υπάρχει ακόμη δρόμος. Το 2024, το 29,2% των γυναικών ηλικίας 50 έως 69 ετών στην Κύπρο είχε κάνει μαστογραφία την τελευταία διετία, ενώ σε χώρες όπως η Δανία, η Σουηδία και η Φινλανδία το ποσοστό ξεπερνά το 80%. Με άλλα λόγια, οι δυνατότητες είναι εδώ, και μπορούν να φτάσουν σε πολλές περισσότερες γυναίκες.
Τι προσφέρεται, δωρεάν
Το Πληθυσμιακό Πρόγραμμα Ανίχνευσης Καρκίνου του Μαστού απευθύνεται σε όλες τις γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών που μένουν μόνιμα στην Κύπρο. Η μαστογραφία είναι δωρεάν, γίνεται κατόπιν προσωπικής πρόσκλησης και επαναλαμβάνεται κάθε δύο χρόνια.
Μερικές χρήσιμες πληροφορίες:
Το πρόγραμμα είναι ανοιχτό και εκτός ΓεΣΥ. Είναι ξεχωριστό πρόγραμμα δημόσιας υγείας, και οι μόνιμες κάτοικοι που δεν είναι εγγεγραμμένες στο ΓεΣΥ μπορούν επίσης να ενταχθούν.
Το ραντεβού μπορεί να κλειστεί και με ένα τηλεφώνημα. Τα Κέντρα Μαστογραφίας κάθε επαρχίας εξυπηρετούν Δευτέρα έως Παρασκευή, 7:30 – 14:30. Οι λειτουργοί θα ρωτήσουν αν έχει γίνει μαστογραφία τα τελευταία δύο χρόνια, στο πρόγραμμα ή ιδιωτικά.
Στο ραντεβού χρειάζεται η ταυτότητα και, όπου υπάρχουν, τα αποτελέσματα προηγούμενων εξετάσεων μαστού.
Σε κάθε ηλικία, η γνώση του σώματός μας
Το πρόγραμμα έχει ηλικιακά όρια, αλλά η φροντίδα όχι. Όταν γνωρίζουμε πώς είναι οι μαστοί μας στην κανονική τους κατάσταση, μπορούμε πιο εύκολα να καταλάβουμε αν κάτι αλλάξει. Μια αλλαγή δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι σοβαρό· μια κουβέντα με τον γιατρό, όμως, φέρνει σιγουριά.
Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει ιστορικό στην οικογένεια: ο γιατρός μπορεί να βοηθήσει να βρεθεί ο κατάλληλος ρυθμός ελέγχου για την κάθε γυναίκα.
Και να θυμόμαστε ότι ο καρκίνος του μαστού, πιο σπάνια, αφορά και τους άντρες.
Μια πρόσκληση
Αυτόν τον Οκτώβριο, σε προσκαλούμε να κλείσεις ένα ραντεβού με τον εαυτό σου. Αν είσαι 45 έως 74, η μαστογραφία σου είναι ήδη εκεί και σε περιμένει.
Κι αν στη ζωή σου υπάρχουν γυναίκες που αγαπάς, μια μητέρα, μια αδελφή, μια φίλη, ίσως αυτός είναι ο μήνας να το κουβεντιάσετε. Να κλείσετε τα ραντεβού μαζί, να πάτε μαζί, να το κάνετε λίγο πιο εύκολο η μία για την άλλη.
Η πρόληψη είναι μια μικρή πράξη φροντίδας. Και αξίζει σε όλες μας.
