Ένας πρόεδρος έκλεισε την πόρτα σε τρία δίκτυα. Τέσσερα ακόμα αρνήθηκαν να την ανοίξουν ξανά. Και ξαφνικά, το ερώτημα δεν είναι πια για το CNN. Είναι για το ποιος αποφασίζει τι μαθαίνει το κοινό.
Η ιστορία εν τάχει
Ο Donald Trump αποφάσισε ότι το CNN, το MS Now και το Politico δεν του αρέσουν πια. Το ανακοίνωσε στο Truth Social, με τον συνήθη τρόπο του: κεφαλαία, «FAKE NEWS», τέλος συζήτησης. Τα τρία μέσα αποκλείστηκαν από τον Λευκό Οίκο το Σαββατοκύριακο, παρότι οι δημοσιογράφοι τους είχαν έγκυρες διαπιστεύσεις.
Τα υπόλοιπα τέσσερα μεγάλα δίκτυα, NBC, ABC, CBS και Fox, αρνήθηκαν να καλύψουν το κενό της κινηματογράφησης του Προέδρου. Όταν ήρθε η σειρά του CNN να κινηματογραφίσει τον πρόεδρο για λογαριασμό όλων (έτσι δουλεύει το σύστημα «pool» εδώ και δεκαετίες: ένα δίκτυο καλύπτει, όλα μοιράζονται το υλικό), κανένας δεν πήρε τη θέση του. Ο εκπρόσωπος του Fox το είπε καθαρά: από σήμερα, όχι. Ακόμα και το Fox, δηλαδή ένα δίκτυο που δεν έχει φήμη αντιπολιτευτικού, αρνήθηκε να παίξει το παιχνίδι.
Αυτό είναι το σημείο που η ιστορία σταματά να είναι για τον Trump και το CNN, και γίνεται για κάτι πιο θεμελιώδες.
Γιατί ένα «μπλοκάρισμα» δεν είναι απλώς κακή σχέση
Ένας πρόεδρος που δεν συμπαθεί ένα κανάλι δεν είναι είδηση. Ένας πρόεδρος που αποφασίζει ποιος έχει το δικαίωμα να τον ρωτήσει, με μοναδικό κριτήριο αν του άρεσε η τελευταία ερώτηση, είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Λέγεται «viewpoint discrimination», διάκριση δηλαδή με βάση το τι λες, όχι το ποιος είσαι, και τα αμερικανικά δικαστήρια το έχουν κρίνει αντισυνταγματικό ξανά και ξανά, τουλάχιστον από το 1977.
Η λογική πίσω από αυτό δεν είναι περίπλοκη. Αν ο πρόεδρος μπορεί να αποκλείει όποιον τον κρίνει «εχθρικό», τότε η πρόσβαση στην εξουσία δεν εξαρτάται πια από τη δημοσιογραφική σου ιδιότητα, εξαρτάται από το πόσο άνετα νιώθει ο ίδιος με τα ερωτήματά σου. Αυτό δεν είναι δημοσιογραφία με κανόνες. Είναι δημοσιογραφία με άδεια, και η άδεια ανακαλείται όποτε βολεύει.
Το ότι CNN, MS Now και Politico κατέθεσαν αγωγή επικαλούμενα την Πρώτη Τροπολογία δεν είναι απλώς νομική διαδικασία ρουτίνας. Είναι, ουσιαστικά, μια ερώτηση προς τη δικαιοσύνη: θα κρατήσει το προηγούμενο, ή θα δούμε μια νέα εποχή όπου η πρόσβαση στην εξουσία γίνεται συναλλαγή καλής συμπεριφοράς;
Γιατί είναι φοβιστικό, όχι απλώς αμήχανο
Εδώ είναι το κομμάτι που χρειάζεται λίγη ειλικρίνεια. Το να αποκλείσεις τρία μέσα δεν είναι μόνο τιμωρία για τρία μέσα. Είναι μήνυμα προς όλα τα υπόλοιπα: αν γράψεις κάτι που δεν μου αρέσει, μπορεί να είσαι ο επόμενος. Δεν χρειάζεται να απειλήσεις κάθε δημοσιογράφο ξεχωριστά. Αρκεί να τιμωρήσεις δημόσια έναν, και οι υπόλοιποι θα αναρωτηθούν αν αξίζει τον κόπο η επόμενη δύσκολη ερώτηση.
Αυτό δεν είναι εικασία. Ο Jameel Jaffer, ειδικός σε θέματα Πρώτης Τροπολογίας, το περιγράφει ως μέρος ενός μοτίβου: πρώτα το Associated Press έχασε την πρόσβασή του στο pool, μετά ήρθαν περιορισμοί στο Πεντάγωνο, τώρα αυτό. Ένα περιστατικό είναι σύγκρουση. Τρία περιστατικά με το ίδιο σχέδιο είναι στρατηγική.
Και υπάρχει και μια δεύτερη γραμμή, πιο προσωπική. Σύμφωνα με καταγραφή του Axios, ο Trump έχει κάνει υποτιμητικά σχόλια για γυναίκες δημοσιογράφους τουλάχιστον 13 φορές μέσα σε λίγους μήνες: είπε σε μία να «κάτσει ήσυχη, γουρουνάκι» επειδή τον ρώτησε για τον Jeffrey Epstein, χαρακτήρισε άλλη «άσχημη, εσωτερικά και εξωτερικά», αποκάλεσε τρίτη «μία από τις χειρότερες δημοσιογράφους» επειδή του έκανε ερώτηση που δεν του άρεσε. Δεν είναι κριτική στο ρεπορτάζ. Είναι επίθεση στο άτομο, με στόχο να πονέσει προσωπικά, όχι επαγγελματικά. Το International Women’s Media Foundation το λέει ξεκάθαρα: αυτό εκθέτει τις δημοσιογράφους σε περαιτέρω διαδικτυακή κακοποίηση. Δεν είναι σκληρή κριτική. Είναι εκφοβισμός με κοινό.
Πηγές: NBC News, CNN, NPR, CNBC, Axios, Newsweek, IWMF
